Ten artykuł dotyczy państwa Katar. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

دولة قطر Państwo Katar
Flaga Kataru Godło Kataru
Hymn: As Salam al Amiri
Język urzędowy	arabski
Stolica	Ad-Dauha
Ustrój polityczny	monarchia absolutna
Głowa państwa	emir Hamad ibn Chalifa as-Sani
Szef rządu	premier Hamad ibn Dżassim ibn Dżabr as-Sani
Powierzchnia  • całkowita  • wody śródlądowe	157. na świecie 11 437 km² 0%
Liczba ludności (2008)  • całkowita   • gęstość zaludnienia	158. na świecie 928 635[2]▲ 81 osób/km²
Jednostka monetarna	rial katarski (QAR)
Niepodległość	od Wielkiej Brytanii 3 września 1971
Religia dominująca	islam
Strefa czasowa	UTC +3
Kod ISO 3166	QA
Domena internetowa	.qa
Kod samochodowy	QA
Kod telefoniczny	+974
1  Dane szacunkowe na lipiec 2008 roku, podane za CIA The World Factbook (Źródło:CIA) (ang.)

Katar (arab. قطر), Państwo Katar (دولة قطر) – państwo położone we wschodniej części Półwyspu Arabskiego nad Zatoką Perską. Graniczy z Arabią Saudyjską.

edytuj Ustrój polityczny

Katar to księstwo (emirat). Według tymczasowej konstytucji z 1971 głową państwa jest emir (z panującego rodu As-Sani). Władzę wykonawczą sprawuje powoływany przez emira rząd z premierem. 35-osobowa Rada Doradcza jest organem konsultacyjnym rządu. Nie ma parlamentu ani partii politycznych.

edytuj Podział administracyjny

Katar podzielony jest na 10 prowincji (mufhaz):

Nr	Nazwa prowincji	Powierzchnia w km²	Ludność
1	Ad-Dauha	159 km²	398 tys.
2	Al-Ghuwajrijja	623 km²	3 tys.
3	Al-Dżumajlijja	2612 km²	16 tys.
4	Al-Chaur	1001 km²	44 tys.
5	Al-Wakra	1116 km²	36 tys.
6	Ar-Rajjan	893 km²	363 tys.
7	Dżarijan al-Batina	2389 km²	8 tys.
8	Asz-Szamal	902 km²	6 tys.
9	Umm Salal	470 km²	43 tys.
10	Musajid	1355 km²	12 tys.

W celach statystycznych prowincje są dzielone na obszary (87 w roku 2004), a te z kolei na bloki.

edytuj Geografia

 Osobny artykuł: Geografia Kataru.

Widok z kosmosu

Powierzchnia państwa jest nizinna (wysokość 50–100 m), pustynna (pustynia piaszczysto-kamienista), w części północno-wschodniej zabagniona. Klimat zwrotnikowy wybitnie suchy. Średnia temperatura miesięczna od 17 °C w styczniu do 38–44 °C w sierpniu. Średnia roczna suma opadów ok. 80 mm. Epizodyczne ulewne deszcze w okresie od grudnia do lutego. Brak wód lądowych (jezior). Odsolona woda morska stanowi podstawę zaopatrzenia ludności w wodę. Roślinność pustynna. Linia brzegowa dobrze rozwinięta. Liczne przybrzeżne rafy koralowe.

edytuj Historia

Kraj jest rządzony przez ród al-Thani, który jest u władzy nieustannie od XVIII wieku. W historii kraju tylko dwa razy był on pod zaborami: w latach 1872-1916 był on wcielony do Turcji, a w latach 1916-1971 był okupowany przez Wielką Brytanię. Od roku 1971 tym wewnętrznie stabilnym krajem znów rządzi ród al-Thani.

W 1913 r. Turcja zrzekła się swoich roszczeń co do Kataru. Trzy lata później obszar ziem arabskich został podzielony pomiędzy dwa europejskie mocarstwa – Francję oraz Wielką Brytanię. W 1915 r. ostatni tureccy żołnierze opuścili Katar, a rok później na mocy katarsko-brytyjskiej umowy, Katar został protektoratem Wielkiej Brytanii. W zamian za ograniczone gwarancje bezpieczeństwa, szajch Kataru zobowiązał się nie utrzymywać stosunków dyplomatycznych z żadnym mocarstwem bez zgody rządu brytyjskiego. 1 września 1971 r. następca tronu szajch Chalifa Ibn Hamad ogłosił pełną niepodległość Kataru. Dwa dni później układ z Wielką Brytanią z 1916 r. stracił moc, a Katar stał się państwem suwerennym. W tym samym miesiącu państwo to zostało przyjęte do ONZ.

edytuj Gospodarka

Katarowi najwięcej dochodów przynosi wydobycie gazu ziemnego oraz ropy naftowej. Krajowy przemysł koncentruje się nie tylko na wydobywaniu tych surowców, ale i na ich przetwórstwie. W 1971 u wybrzeży emiratu największe złoże gazu ziemnego na świecie - tzw. Pole Północne - o zasobach sięgających 18 bilionów metrów sześciennych gazu,^[1] co uplasowało Katar, obok Rosji i Iranu, wśród trzech państw o największych zasobach gazu ziemnego na świecie. Katar jest obecnie największym eksporterem gazu ziemnego w postaci płynnej (LNG) na świecie. Katar rozwija tą technologię od 1997, gdy pierwszy transport LNG został wysłany do Hiszpanii.^[1] Rozwija się ponadto hutnictwo żelaza i produkcja nawozów sztucznych. Użytki rolne stanowią 4,8% powierzchni kraju. Zastosowanie wysokiej techniki nawadniania pozwala na szeroką uprawę warzyw i owoców. Modernizowane jest przetwórstwo ryb. Pomimo to większość żywności musi być importowana. Katar jest także ważnym centrum bankowości.

Sieć drogowa jest doskonale rozwinięta, podobnie transport lądowy i lotniczy. Państwo zapewnia pomoc socjalną i bezpłatną naukę wszystkim mieszkańcom. Liczba miejsc w istniejących w Katarze szkołach wyższych jest ograniczona, znacząca część młodzieży studiuje za granicą.

Produkt krajowy brutto na jednego mieszkańca: 106,459 USD (dane z 2008 r. z uwzględnieniem parytetu siły nabywczej).

edytuj Demografia

• Grupy etniczne: Arabowie 40%, Pakistańczycy 18%, Hindusi 18%, Irańczycy 10%, inni 14%

• Religie: Islam 77%, Chrześcijaństwo 9%, inne 14%

• Języki: arabski (oficjalny), angielski

• Struktura wiekowa: 0-14 lat 23,7%; 15-64 lat 72,9%; ponad 65 lat 3,4%

• Przyrost naturalny: 2,61‰

• Struktura płci: 1,05 mężczyzn na 1 kobietę

• Śmiertelność niemowląt: 18,61 zgonów na tysiąc urodzeń (2005)

• Średnia długość życia: 73,67 lat

Długość życia mężczyzn: 71,15 lat

Długość życia kobiet: 76,32 lat

• Płodność: 2,87 dzieci na jedną kobietę

Informacje w CIA Factbook

edytuj Religia (2000)

• Islam: 79,43%
• Hinduizm: 7,2%
• Katolicyzm: 5%
• Protestantyzm: 4,1%
  • Gł.:anglikanizm i pentekostalizm
• Buddyzm: 1,8%
• Prawosławie: 0,7%
• Bahaizm: 0,2%^[2]

edytuj Kultura

W Katarze swoją siedzibę ma najbardziej znana arabska telewizja Al-Dżazira.

edytuj Emirowie Kataru

Dynastia As-Sani:

• 1868 – 1878 : Muhammad ibn Thani
• 1878 – 1913 : Kasim ibn Muhammad As-Sani
• 1913 – 1949 : Abdullah ibn Kasim As-Sani
• 1949 – 1960 : Ali ibn Abdullah As-Sani
• 1960 – 1972 : Ahmad ibn Ali As-Sani
• 1972 – 1995 : Chalifa ibn Ahmad As-Sani
• 1995 – nadal : Hamad ibn Chalifa As-Sani

Przypisy

edytuj Bibliografia

• K. Górak-Sosnowska, R. Czulda, Państwo Katar. Gospodarka - Polityka – Kultura, Łódź: Ibidem 2009.

  Wikimedia Commons ma zbiór multimediów związanych z tematem:
Katar

Zobacz hasło Katar w Wikisłowniku

p • d • e Państwa Azji Afganistan • Armenia • Arabia Saudyjska • Azerbejdżan • Bahrajn • Bangladesz • Bhutan • Birma • Brunei • Chiny • Cypr • Filipiny • Gruzja • Indie • Indonezja • Irak • Iran • Izrael • Japonia • Jemen • Jordania • Kambodża • Katar • Kazachstan • Kirgistan • Korea Południowa • Korea Północna • Kuwejt • Laos • Liban • Malediwy • Malezja • Mongolia • Nepal • Oman • Pakistan • Rosja • Singapur • Sri Lanka • Syria • Tadżykistan • Tajlandia • Timor Wschodni • Turcja • Turkmenistan • Uzbekistan • Wietnam • Zjednoczone Emiraty Arabskie Terytoria zależne Akrotiri • Dhekelia Państwa nieuznawane na arenie międzynarodowej Abchazja[1] • Cypr Północny[2] • Górski Karabach • Osetia Południowa[3] • Palestyna[4] • Tajwan[5] ↑ obecnie uznawana przez 4 państwa ↑ obecnie uznawany przez 1 państwo ↑ obecnie uznawana przez 4 państwa ↑ Obecnie jest to państwo in statu nascendi; działające na jej obszarze Palestyńskie Władze Narodowe zostały powołane w 1994 w wyniku porozumień z Oslo jako tymczasowa struktura administracyjna zarządzająca obszarem Strefy Gazy i częścią Zachodniego Brzegu do czasu uzyskania niepodległości przez Palestynę, kiedy to staną się organami nowego państwa ↑ obecnie uznawany przez 23 państwa

p • d • e Państwa Półwyspu Arabskiego Arabia Saudyjska • Irak • Jemen • Jordania • Katar • Kuwejt • Oman • Zjednoczone Emiraty Arabskie

p • d • e Monarchie na świecie Absolutne Arabia Saudyjska • Brunei • Watykan • Oman Konstytucyjne Andora • Antigua i Barbuda • Australia • Bahamy • Bahrajn • Barbados • Belgia • Belize • Bhutan • Dania • Grenada • Hiszpania • Holandia • Jamajka • Japonia • Jordania • Kambodża • Kanada • Katar • Kuwejt • Lesotho • Liechtenstein • Luksemburg • Malezja • Maroko • Monako • Norwegia • Nowa Zelandia • Papua-Nowa Gwinea • Saint Kitts i Nevis • Saint Lucia • Saint Vincent i Grenadyny • Suazi • Szwecja • Tajlandia • Tonga • Tuvalu • Wielka Brytania • Wyspy Salomona • Zjednoczone Emiraty Arabskie Elekcyjne Kambodża • Malezja • Watykan • Zjednoczone Emiraty Arabskie Plemienne Ghana Aszanti • Dagomba Uganda Ankole • Buganda • Bunyoro • Busoga • Rwenzururu • Toro Wallis i Futuna Alo • Sigave • Uvea Inne Maorysi (Nowa Zelandia) • Barotseland (Zambia) • Jogjakarta (Indonezja) • Zululand (RPA) kursywą zaznaczone kraje należące do Commonwealth realm

Członkostwo w organizacjach międzynarodowych p • d • e Liga Państw Arabskich Algieria • Arabia Saudyjska • Autonomia Palestyńska • Bahrajn • Dżibuti • Egipt • Irak • Jemen • Jordania • Katar • Komory • Kuwejt • Liban • Maroko • Mauretania • Oman • Somalia • Sudan • Syria • Tunezja • Zjednoczone Emiraty Arabskie p • d • e Światowa Organizacja Handlu (WTO) Albania • Angola • Antigua i Barbuda • Arabia Saudyjska • Argentyna • Armenia • Australia • Bahrajn • Bangladesz • Barbados • Belize • Benin • Birma • Boliwia • Botswana • Brazylia • Brunei • Burkina Faso • Burundi • Chile • Chiny • Chorwacja • Czad • Demokratyczna Republika Konga • Dominika • Dominikana • Dżibuti • Egipt • Ekwador • Fidżi • Filipiny • Gabon • Gambia • Ghana • Grenada • Gruzja • Gujana • Gwatemala • Gwinea • Gwinea Bissau • Haiti • Honduras • Hongkong • Indie • Indonezja • Islandia • Izrael • Jamajka • Japonia • Jordania • Kambodża • Kamerun • Kanada • Katar • Kenia • Kirgistan • Kolumbia • Kongo • Korea Południowa • Kostaryka • Kuba • Kuwejt • Lesotho • Liechtenstein • Macedonia • Madagaskar • Makau • Malawi • Malediwy • Malezja • Mali • Maroko • Mauretania • Mauritius • Meksyk • Mołdawia • Mongolia • Mozambik • Namibia • Nepal • Niger • Nigeria • Nikaragua • Norwegia • Nowa Zelandia • Oman • Pakistan • Panama • Papua-Nowa Gwinea • Paragwaj • Peru • Republika Południowej Afryki • Republika Środkowoafrykańska • Republika Zielonego Przylądka • Rwanda • Saint Kitts i Nevis • Saint Lucia • Saint Vincent i Grenadyny • Salwador • Senegal • Sierra Leone • Singapur • Sri Lanka • Stany Zjednoczone • Suazi • Surinam • Szwajcaria • Tanzania • Tajlandia • Tajwan • Togo • Tonga • Trynidad i Tobago • Tunezja • Turcja • Uganda • Ukraina • Urugwaj • Wenezuela • Wietnam • Wybrzeże Kości Słoniowej • Wyspy Salomona • Zambia • Zimbabwe • Zjednoczone Emiraty Arabskie • Unia Europejska, w tym poszczególne kraje członkowskie: Austria • Belgia • Bułgaria • Cypr • Czechy • Dania • Estonia • Finlandia • Francja • Grecja • Hiszpania • Holandia • Irlandia • Litwa • Luksemburg • Łotwa • Malta • Niemcy • Polska • Portugalia • Rumunia • Słowacja • Słowenia • Szwecja • Węgry • Wielka Brytania • Włochy p • d • e Organizacja Państw Eksportujących Ropę Naftową (OPEC) Arabia Saudyjska • Algieria • Angola • Ekwador • Indonezja • Irak • Iran • Katar • Kuwejt • Libia • Nigeria • Wenezuela • Zjednoczone Emiraty Arabskie